- Meningokok Hastalığı Nedir? | Bilgi Portalı

Meningokok Hastalığı Nedir?

Eklenme Tarih: 23 Nisan 2011 | Yorum Sayısı 0 |

Meningokok hastalığı nedir? 
Meningokok hastalığı ender görülen, ancak çok ciddi bir hastalıktır. Hastalık  genellikle menenjit ya da septisemi (kan zehirlenmesi) olarak ortaya çıkmaktadır. ‘Menenjit’ beyin ve omuriliğin koruyucu zarlarının iltihabıdır. ‘Septisemi’ ise, vücuda daha çok yayılan bir enfeksiyon olan kan zehirlenmesidir. Meningokok hastalığına ‘meningoki’ olarak adlandırılan bir bakteri neden olmaktadır. Birkaç farklı meningoki bakteri grubu vardır. Victoria’da hastalık vakalarının çoğu, Serogroup B ve Serogroup C olarak adlandırılan iki grup bakteriden kaynaklanmaktadır.


Meningokok hastalığı ne derece önemlidir? 
Meningokok hastalığı çok yaygın olmamasına karşın, çok ciddi bir hastalıktır. Enfeksiyon çok hızlı ilerleyebilir ve vakaların yaklaşık yüzde 10’unda ölümcül olabilir. Enfeksiyona yeterince erken tanı konulması ve derhal uygun antibiyotik tedavisinin uygulanması durumunda, hastalık vakalarının çoğunda tamamen iyileşme görülmektedir. İyileşen kişilerin yaklaşık dörtte birinde iyileşme sonrası yan etkiler görülmektedir. Bu yan etkilerden yaygın olan bazıları, baş ağrısı, bir ya da iki kulakta birden işitme kaybı, tinütüs (kulak çınlaması), bulanık ve çift görme, eklemlerde ağrı ve sertlik ile öğrenme güçlüklerini kapsamaktadır. Bu sağlık sorunlarının çoğunda zaman içinde iyileşme görülmektedir.

Meningoki bakterisi nerede bulunmaktadır? 
Meningoki yaygın bulunan bir bakteridir ve yaklaşık her on kişiden birinde boğazın arka kısmında ya da burunda bulunmaktadır. Taşıyıcıları daha çok gençler oluşturmaktadır. Bakteri çocuk ve yaşlılarda daha
az bulunmaktadır. Meningoki bakterisi yalnızca insanlarda bulunur. Bu bağlamda, hiçbir zaman hayvanlarda ya da çevrede bulunmaz.

Meningokok ‘taşıyıcısı’ nedir?
Hemen hemen tüm yetişkin ve çocuklar hastalık belirtileri göstermeden bu mikrobu taşıyabilirler. Araştırmalar, taşıyıcı olmanın, kişiyi genellikle tehlikeli meningokilerden koruduğunu göstermektedir. Kişiler mikrobu
aldıklarını bilmeden taşıyıcı olabilirler ve birkaç hafta ya da ayda herhangi bir tedavi görmeden doğal olarak atabilirler

Meningokok hastalığına kimler yakalanabilir? 
Meningokok hastalığı her yaşta kişiyi etkileyebilir, ancak bebekler ve 5 yaşından küçük çocuklar daha fazla risk altındadır. Ayrıca, ergenlik çağındaki gençler ile 15- 24 yaş arası yetişkin gençler de giderek artan risk grubunu oluşturmaktadır. Hastalık, kişinin enfekte olduğı tarih ile hastalandığı tarih arasında yaklaşık 3-5 günlük bir sürede ortaya çıkmakta, ancak bu süre 7 günü bulabilmektedir. Hastalık bazen, birden fazla kişinin
etkilenmesi ile hafif bir salgın olarak ortaya çıkabilir. Ancak, genellikle her vaka birbirinden bağımsızdır.
Sigara içen kişilerle yakın temasta bulunanların hastalığa yakalanma olasılığı, bulunmayanlara göre üç kat daha fazladır. Ayrıca, hastalık öncesi viral bir enfeksiyon (özellikle grip) geçirme de oldukça yaygındır. Bundan başka, sigara içilen ve tozlu yerlerden uzak durmanın da enfeksiyondan korunma da yararı olabilir

Hastalığın belirtileri nelerdir?
Meningokok hastalığına yakalanan kişi çok hasta olacak, genellikle kendini daha önceden hiç olmadığı kadar hasta hissedecektir. Özellikle birkaç tanesi önemli olmasına karşın, hastalığın birçok belirtisi vardır. Birçok vakada bu belirtilerin yalnızca birkaçı görülebilir ve hepsinin aynı anda ortaya çıkması oldukça enderdir.  Meningokok hastalığının belirtileri

Bebek ve küçük çocuklarda:
• Ateş
• Yemeğe karşı ilgisizlik
• Huzursuzluk, sinirlilik
• Aşırı yorgunluk ya da güçsüzlük
• Kucağa alındığında huzursuz olma
• Kusma ve/veya ishal
• Işıktan rahatsız olma
• Uyuşukluk
• Kas kasılmaları
• Toplu iğne başı büyüklüğünde kırmızı-mor renkli döküntüler ya da daha büyük morluklar.


Daha büyük çocuk ve yetişkinlerde:
• Baş ağrısı
• Fotofobi (parlak ışıktan rahatsız olma)
• Ateş
• Kusma ve/veya ishal
• Ensede sertlik ya da ağrı
• Sırt ağrısı
• Eklem ve kas ağrısı
• Genel kırıklık, iştahsızlık
• Uyuşukluk, bilinç bulanıklığı
• Toplu iğne başı büyüklüğünde kırmızı-mor renkli döküntüler ya da daha büyük morluklar.
Küçük çocuklar belirtilerden şikayet etmeyebilirler. Bu nedenle, ateş, ciltte solgunluk veya lekeler, kusma, uyuşukluk (boş bakma, hareketsizlik, uyanamama ya da yetersiz beslenme) ve döküntü önemli belirtilerdir. Belirti ve semptomlar bazen çok çabuk ortaya çıkar ve bu bağlamda hastalığa yakalanan kişi birkaç
saat içinde daha da ağırlaşabilir.Septisemide döküntü her zaman çok önemli bir belirtidir. Döküntü vücudun her yerinde olabilir. Ailenizi ve yakın arkadaşlarınızı siz herkesten daha iyi tanırsınız. Bir aile bireyi veya arkadaşınızda bu belirtilerin olması ve kendisinin size normalden daha hasta görünmesi durumunda, derhal tıbbi yardım alınız. Hastalışa yakalanan gençlerin yalnız bırakılmaması  gerekir. Erken tanı ve tedavinin yaşamsal önemi vardır.

Meningokok hastalığı nasıl bulaşır?
Hastalığın bulaşması zordur. Bakteri insan vücudunun dışında birkaç saniyeden daha uzun süre yaşayamaz. Bu nedenle hastalık, sudan, yüzme havuzundan, bina ya da fabrikalardan bulaşamaz. Bakteri yalnızca, hasta olan kişiyle aynı evde düzenli olarak uzun süre kalma ve yakın temas ile geçmektedir. Öğrenci yurtları ve
askeri kamplar gibi yakın temasın olduğu yerlerde meningokok hastalığı riski yüksek olabilir.

Meningokok hastalığı nasıl tedavi edilir? 
Meningokok menenjit ya da septiseminden şüphelenilmesi durumunda, derhal antibiyotik iğnesi yapılmakta ve hasta hastaneye yatırılmaktadır.

Meningokok hastalığı önlenebilir mi? 
Serogrup B hastalığını önleyen herhangi bir aşı yoktur. Ancak, Serogrup C hastalığına karşı koruma sağlayan iki aşı bulunmaktadır:
1. Karma meningokok C aşısı, altı haftadan büyük bebekler dahil, her yaş grubuna yapılabilir. Bu aşı, Serogrup C hastalığına karşı etkili bir koruma ve uzun süreli bağışıklık sağlamaktadır.
2. Polisakrit meningokok aşısı Avustralya’da çok sık görülmeyen bazı serogrubu
hastalıklarına karşı koruma sağlamakta ve ayrıca, Afrika ve Asya gibi ülkelerle Hacca giden kişiler için yararlı olmaktadır.Bununla beraber, bu aşı iki yaşından küçük çocuklara yapılamaz ve yalnızca yaklaşık üç yılık bir koruma sağlar.


Meningokok vakası ortaya çıktığında ne yapılır?
Enfeksiyonun daha fazla yayılmasını önlemek için hastayla çok yakın temasta olan kişilere
koruyucu antibiyotik verilmektedir. Bu kişiler, aynı evde kalanları, kız/erkek arkadaşları ve hastalık ortaya çıkmadan önce 7 gün içinde o evde kalan kişileri kapsamaktadır. Arkadaş ve iş arkadaşları gibi yakın temasta
bulunulan diğer kişilere genellikle tedavi uygulanması gerekmez. Bir hastalık vakası ortaya çıktığında,
Toplum Hizmetleri Bakanlığı (Department of Human Services) neler yapılması gerektiği konusunda bilgi verecek ve enfeksiyonun yayılmasını önlemek amacıyla hasta kişiyle yakın temasta bulunan herkese uygun antibiyotik tedavisi uygulanmasını sağlayacaktır.  Yalnızca hastayla yakın temasta bulunan kişilere tedavi uygulanması gerekir. Tedaviyle ilgili gerekli düzenlemeler Toplum Hizmetleri Bakanlığı tarafından yapılacaktır. İhtiyacı olmayan kişilere antibiyotik tedavisi uygulama sorunlara neden olabilir. Hasta olan kişi iyileştikten sonra
hastalığı bulaştırmaz ve çocuk bakım merkezi, okul ya da işe rahatlıkla geri dönebilir. Hastayla aynı evde yakın temasta bulunan kişiler koruyucu antibiyotik tedavisine başlanıldıktan sonra okula veya çocuk bakım  merkezine geri dönebilirler.

Çocuğumun meningokok hastalığına yakalanan bir kişiyle temas etmesi durumunda ne yapmam gerekir? 
Hastalık normalde okul ya da işyerlerinde bulaşmaz. Hastalığın herhangi bir belirtisi olup olmadığını anlamak için çocuğunuzu dikkatli bir şekilde izleyiniz ve herhangi bir endişenizin olması halinde derhal tıbbi yardım alınız.

Kaynak:

0 yorum: